Basınç Birimleri Nelerdir?
12 Temmuz 2024

Basınç Birimleri Nelerdir?

Basınç Birimleri

Basınç birimleri, kullanım alanlarına göre değişkenlik gösterir. Örneğin, sanayide kullanılan basınç birimi "bar" iken, bilimsel çalışmalarda ise "pascal" birimi tercih edilir.
Bütün maddeler ağırlıkları nedeniyle bulundukları yüzeye bir kuvvet uygularlar. Bu kuvvete basınç adı verilir. Basınç, kuvvete ve yüzeye bağlı olarak değişir. Ağırlıkları aynı olan fakat hacimleri farklı olan iki cismin yüzeye uyguladığı basınç farklıdır. Cisim hacmen ne kadar büyükse, basınç da o oranda az olur. Örneğin, leylek ve ördeğin bir yüzey üzerinde uyguladığı basınç farklıdır. Bunun en büyük nedeni leylek ve ördeğin ayak yapısının farklı olmasıdır. Cisimlerin ağırlıkları artarsa yüzeye uyguladıkları basınç da artar. Basınç, cisme uygulanan kuvvetle doğru orantılıdır. Buna karşılık uygulama alanı büyüdükçe basınç azaldığına göre, basınç yüzey ile ters orantılıdır denilebilir.
Basınç P, yüzey A, kuvvet F ile gösterilirse Basınç = Kuvvet / Alan sonucuna ulaşılır ve P = F / A formülü ile ifade edilir.
Basınç Birimleri Nasıl Ölçülür?

Basınç birimleri kuvvet ve yüzey birimine bağlıdır. SI birim sistemine göre kuvvet birimi Newton (N), yüzey birimi metrekare (m²) olarak alındığında basınç birimi N/m² olur.
1 m²'lik yüzeye dik olarak etki eden bir newtonluk kuvvetin yaptığı basınca bir Pascal denir. Pascal "Pa" ile gösterilir.
1 N / 1 m² = 1 Pa ‘dır.
Günlük yaşamımızda sıkça kullanılan basınç birimlerinden biri de atmosferdir. Havanın kendine has bir ağırlığı vardır. Hava sahip olduğu bu ağırlık sayesinde yeryüzünde bulunan her cisme basınç uygular. Uygulanan bu basınca atmosfer basıncı adı verilir. Atmosfer basıncı deniz seviyesi yüksekliğine, havanın sıcaklığına ve hava akımlarına göre değişkenlik gösterir.
Deniz seviyesinde 1 m²'lik yüzeye 101300 N'luk bir kuvvet uygulayan basınca 1 atmosfer denir. Kısaca "atm" ile gösterilir.
1 atm = 101300 N/m² yaklaşık 100000 N/m²'dir. Öyleyse; 1 atm yaklaşık 10⁵ N/m² = 10⁵ Pa'dır.
Bilim alanında kullanılan basınç birimi barıdır. Bari, küçük birim olduğu için meteorolojide hava raporlarını açıklamak için bar ve milibar birimleri kullanılır. 1 cm²'lik bir yüzey üzerine 1 dyn'lik bir kuvvetin yaptığı basınca 1 dyn/cm² ya da 1 bari denir.
Yaklaşık 76 cmHg'nin tabanına yaptığı basınca 1 bar denir.
1 atm = 760 mmHg = 1 Bar = 10⁵ Pa
1 kPa = 1000 Pa
1 bar = 1013 milibar yaklaşık 1000 milibar'dır.
Maddelerde Basınç Birimleri Nelerdir?

Basınç birimleri, maddenin haline göre değişkenlik gösterir. Basınç birimlerini ölçebilmek için maddenin hallerinin iyi bilinmesi gerekir. Maddenin halleri katılar, sıvılar ve gazlar olarak üçe ayrılır.
Katıların Basıncı

Katı cisimler ağırlıklarından dolayı üzerinde durdukları yüzeye basınç uygularlar. Taban alanı S, ağırlığı G olan bir katı cismin üzerinde durduğu yüzeye uyguladığı basınç P = G / S formülü ile bulunur. Katı halde moleküller birbirine yakındır ve bağları daha sıkıdır. Bu nedenle katı cisimler, biçimlerini ve hacimlerini korurlar. Katı cisimler basıncı, yer çekimi doğrultusuna dik olan yatay düzlemde hisseder. Yan yüzeyler eğik ise yer çekiminden dolayı basıncın etkisinde kalır.
Sıvıların Basıncı

Bir kapta bulunan sıvı, ağırlığı nedeniyle bulunduğu kabın her noktasına basınç uygular. Sıvının kabın tabanına (A) veya herhangi bir noktasına (B) yaptığı basınç incelendiğinde:
  • A; derinlikle doğru orantılıdır. Derine inildikçe basınç artar. A noktasındaki sıvı basıncı B noktasındaki sıvı basıncından büyüktür.

  • B; sıvının öz kütlesi ile doğru orantılıdır.

P: Basınç
h: Noktanın sıvının açık yüzeyine olan uzaklığı
d: Kaptaki sıvının özkütlesi.
Bu bilgiler doğrultusunda P = h.d.g formülüne ulaşılır.
Gazların Basıncı

Sıvılar ağırlıkları yüzünden, kendileriyle temas halinde olan yüzeyler üzerine hidrostatik basınç adı verilen bir basınç yapar. Bu basıncın büyüklüğü P = h.d.g bağıntısından hesaplanır. Sıvılar gibi ağırlıkları olan gazlar da bulundukları kabın çeperlerine bir basınç uygular. Gazlar sıvılardan farklı olarak sıkıştırılabilme özelliğine sahiptir. Açık hava basıncı ve kapalı kaplardaki gazların basıncı olmak üzere iki başlık altında incelenir. Kapalı kaplardaki gazların basıncı Boyle Kanunu, Charles Kanunu ve Gay-Lussac Kanunu olarak üç alt başlığa ayrılır.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

soru

Esmahan

12 Temmuz 2024 Cuma

Sanayide bar kullanılırken bilimsel çalışmalarda neden pascal tercih ediliyor? Hangi durumlarda atmosfer basıncı ölçümü daha uygun olur?

Cevap yaz
1. Cevap
cevap

Admin

Merhaba Esmahan,

Sanayide bar birimi, genellikle daha büyük basınç değerlerini ifade etmek için kullanılır ve ölçümler kolaylıkla yapılabilir. Bar, günlük kullanımda daha pratiktir ve çoğu endüstriyel uygulama için yeterince hassas bir ölçüm sağlar.

Bilimsel çalışmalarda ise pascal (Pa) tercih edilir, çünkü pascal, SI birim sistemine dahildir ve daha küçük basınç değerlerini hassas bir şekilde ölçmek için uygundur. Bilimsel araştırmalarda hassasiyet ve uluslararası standartlara uygunluk önemlidir, bu nedenle pascal kullanılması daha yaygındır.

Atmosfer basıncı ölçümü, meteoroloji gibi hava durumu tahminlerinin yapıldığı alanlarda daha uygun olabilir. Ayrıca, dalış ve havacılık gibi uygulamalarda da atmosfer basıncı ölçümleri kullanılır, çünkü bu değerler, insan sağlığı ve güvenliği açısından önemlidir.

Umarım sorularınızı yanıtlayabilmişimdir. Başka sorularınız olursa lütfen yazın.

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

10 Sınıf Basınç

10 Sınıf Basınç

Popüler İçerikler

Editörün Seçtiği

Termik Yüksek Basınç

Termik Yüksek Basınç

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Kombi Su Basıncı Ne Kadar Olmalı

Kombi Su Basıncı Ne Kadar Olmalı

Basınç Konu Anlatımı

Basınç Konu Anlatımı

Denge Buhar Basıncı

Denge Buhar Basıncı

Ortalama Arter Basıncı Nedir?

Ortalama Arter Basıncı Nedir?

Kapalı Kaplarda Gaz Basıncı Özellikleri

Kapalı Kaplarda Gaz Basıncı Özellikleri

Güncel

Santral Venöz Basınç Bakımı

Santral Venöz Basınç Bakımı

Güncel

Yüksek Basınç Alanları

Yüksek Basınç Alanları

Basınç Formülü Nelerdir?

Basınç Formülü Nelerdir?

Basınç Kuşakları Oluşturan Etkenler

Basınç Kuşakları Oluşturan Etkenler

Açık Hava Basıncı Etkileri

Açık Hava Basıncı Etkileri

Basınç Düşürücü

Basınç Düşürücü

Yüksek Kan Basıncı Tedavisi

Yüksek Kan Basıncı Tedavisi

Basınç Yaraları Nelerdir?

Basınç Yaraları Nelerdir?

Katı Basıncı Nedir?

Katı Basıncı Nedir?

Basıncı Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Basıncı Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Lastik Basıncı Kontrolü

Lastik Basıncı Kontrolü

Hava Basıncı Birimi Nedir?

Hava Basıncı Birimi Nedir?

Osmotik Basınç Nasıl Hesaplanır?

Osmotik Basınç Nasıl Hesaplanır?

Kafada Basınç Hissi Neden Oluşur?

Kafada Basınç Hissi Neden Oluşur?

Lastik Hava Basıncı Nasıl Ayarlanır?

Lastik Hava Basıncı Nasıl Ayarlanır?

Basınç Testi Nasıl Yapılır?

Basınç Testi Nasıl Yapılır?

Alçak Basınç Çeşitleri Nelerdir?

Alçak Basınç Çeşitleri Nelerdir?

Basınç Merkezleri Nelerdir?

Basınç Merkezleri Nelerdir?

İklim Elemanları Basınç

İklim Elemanları Basınç

Asor Yüksek Basınç Türkiyeyi Etkiler mi?

Asor Yüksek Basınç Türkiyeyi Etkiler mi?

Kulak Basıncı Nasıl Geçer?

Kulak Basıncı Nasıl Geçer?

Basınç Çeşitleri Nelerdir?

Basınç Çeşitleri Nelerdir?

Dinamik Yüksek Basınç

Dinamik Yüksek Basınç

Buhar Basıncı Formülü Nelerdir?

Buhar Basıncı Formülü Nelerdir?

Atmosfer Basıncını Etkileyen Faktörler

Atmosfer Basıncını Etkileyen Faktörler

Katı Basınç Özellikleri

Katı Basınç Özellikleri